Welke werken mogen in Brussel zonder vergunning?
In Brussel zegt het besluit van 13 november 2008, het besluit van geringe omvang, welke werken geen stedenbouwkundige vergunning vragen. Bij een woning gaat het om binnenverbouwingen zonder stabiliteitswerken, een tuinhuis tot 9 m², een zwembad tot 20 m², dakramen, zonnepanelen en kleine dingen aan de gevel. Voor een beschermd goed geldt de lijst niet, en geen enkel vrijgesteld werk mag afwijken van het GBP, een BBP, een verordening of een verkaveling.
Wat altijd geldt
Elk werk is alleen vrijgesteld als het niet afwijkt van een bestemmingsplan (het GBP of een BBP), van een stedenbouwkundige verordening (de GSV of die van de gemeente) of van een verkavelingsvergunning: zo begint elk artikel van het besluit.
De lijst geldt voor goederen zonder beschermingsmaatregel (art. 2). Is een vrijstelling aan een termijn gebonden, dan meldt u de start minstens 60 dagen vooraf op het gewestelijke platform (art. 2/1). Een project uit bijlage A of B van het BWRO is nooit vrijgesteld (art. 2/4).
Wat u mag bouwen, hangt ook af van andere regels, zoals het GBP, de BBP's en de GSV en de lagen van bouwregels op een perceel. Voor één adres zet de gratis voorproef van de Perceelscan dat samen.
De vrijgestelde werken bij een woning
| Werk | Wat mag zonder vergunning |
|---|---|
| Binnenverbouwingen | Binneninstallaties (sanitair, elektriciteit, verwarming, isolatie, ventilatie, telecommunicatie) en vast meubilair plaatsen of wegnemen, en binnenin verbouwen, mag zonder vergunning: zonder stabiliteitswerken, zonder het bouwvolume of het architecturaal aanzicht te wijzigen, met hetzelfde aantal en dezelfde verdeling van de woningen en zonder een vergunningsplichtige verandering van gebruik of bestemming (art. 9). |
| Een vrij beroep of een kamer anders gebruiken | Een deel van de woning gebruiken voor een vrij beroep, intellectuele diensten of privélessen, bij de hoofdverblijfplaats van wie het uitoefent: tot 75 m², of tot 200 m² als dat hoogstens 45 % van de woning is. Een kamer een ander woongebruik geven mag ook, als het aantal en de verdeling van de woningen gelijk blijven. Telkens zonder werken die een vergunning vragen (art. 13). |
| Paden, terrassen, afsluitingen en tuinuitrusting | In de koer en tuin tot 3 m hoog en onder de lijn van 45° vanaf de top van de gemene muur (of vanaf 1,5 m hoogte op de grens); in de achteruitbouwstrook tot 1 m hoog. Het bodemreliëf verandert hoogstens 50 cm. Waterputten, brandstoftanks, leidingen en installaties voor infiltratie of zuivering van water komen onder de grond (art. 21, 1°, a). |
| Zwembad of siervijver | Niet overdekt, in de koer en tuin, hoogstens 20 m² en op minstens 2 m van de buren (art. 21, 1°, a). |
| Tuinhuis of berging | Vrijstaand en niet om in te wonen, in de koer en tuin, hoogstens 9 m² (met de dakoversteek), 3 m hoog en onder de lijn van 45° vanaf de top van de gemene muur (art. 21, 1°, b). |
| Dakramen en lichtkoepels | In het vlak van een dak dat minder dan 45° helt; op een hellend dak samen hoogstens 20 % van het dakvlak (art. 21, 2°). |
| Kleine dingen aan de gevel | Huisnummer, bel, kastjes kleiner dan 0,1 m², steunen voor klimplanten, bloembakken, buitenverlichting, brievenbus en naamplaat, minder dan 12 cm uitspringend (art. 21, 3°). Een bewakingscamera in de kleur van de gevel, minder dan 12 cm uitspringend onder 4 m hoogte (art. 21, 12°). |
| Schotelantenne | Niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte, niet op minder dan 10 m van een beschermd goed, in de kleur van dak of gevel of doorzichtig, en hoogstens 40 dm²; weghalen mag altijd (art. 21, 4° en 5°). |
| Schoorsteen, ventilatiekoker, regenpijp, markies, luiken | Plaatsen of weghalen mag als ze niet zichtbaar zijn vanaf de openbare ruimte (art. 21, 6°). |
| Ramen en deuren vervangen | Ramen, beglazing, voordeur en garagepoort vervangen met de oorspronkelijke vormen (welvingen, zichtbare indeling, vaste en opengaande delen) en zonder het architecturaal aanzicht te wijzigen (art. 21, 7°). |
| Gevelopeningen maken of dichtmaken | Openingen en ramen maken, dichtmaken of wijzigen mag als ze niet zichtbaar zijn vanaf de openbare ruimte, zonder stabiliteitswerken en niet in de vrijwaringszone van een beschermd goed (art. 21, 8°). |
| Gevelkleur en gevelbekleding | De kleur van een gevel veranderen of er een muurschildering op maken mag, behalve aan de voorgevel en op minder dan 20 m van een beschermd goed (art. 21, 10°). Een gevel die niet zichtbaar is vanaf de openbare ruimte cementeren of anders bekleden mag, behalve in een vrijwaringszone (art. 21, 11°). |
| Dak en gevel isoleren | Telkens zonder stabiliteitswerken. Een hellend dak isoleren met dezelfde materialen en kleuren als de oorspronkelijke dakbedekking, met evenveel daglicht in de kamer onder het dak en niet op minder dan 20 m van een beschermd goed. Een plat dak vernieuwen en ophogen voor isolatie, een dak dat regenwater tijdelijk bergt of een niet-toegankelijk extensief groendak. Een gemene muur of een gevel die niet zichtbaar is vanaf de openbare ruimte isoleren, niet op minder dan 20 m van een beschermd goed (art. 21/1). |
| Zonnepanelen en thuisbatterij | Op een gebouw dat niet op minder dan 20 m van een beschermd goed staat: niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte, of zichtbaar maar in of evenwijdig met het dakvlak, hoogstens 30 cm uitspringend, binnen de randen van het dak en als één eenvoudige vorm van gelijke panelen. Een batterij op dezelfde plek mag erbij. Nooit meer dan de helft van een bestaand groendak weghalen (art. 33/2, 1° en 2°). |
| Bodemwarmtepomp | Een grondwarmtepomp van hoogstens 1 m³, op minstens 3 m van de gemene grens en niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte (art. 33/2, 3°). |
| Regenwater in de tuin | Voorzieningen die de bodem niet afdichten en het regenwater tijdelijk bergen en laten infiltreren, bij voorkeur met planten (art. 32, 2°bis). |
| Bomen | Een hoogstammige boom (40 cm omtrek op 1,5 m hoogte en minstens 4 m hoog) onderhoudssnoeien mag: takken tot 22 cm omtrek, of hoogstens een derde van de kroon. Een dode of zieke hoogstammige boom vellen mag, behalve in een groengebied, een groengebied met hoogbiologische waarde en Natura 2000. Een gezonde hoogstammige boom vellen vraagt een vergunning (art. 32, 1° en 2°). |
| Bijgebouwen afbreken | Een bijgebouw afbreken zonder wederopbouw mag als het minder dan 100 m² vloer heeft en niet zichtbaar is vanaf de openbare ruimte, zonder stabiliteitswerken aan wat blijft staan, met de blootgekomen muren afgewerkt en met koer of tuin op de plaats (art. 17). |
| Tijdens de werken | Wat nodig is voor de werf, weg en hersteld uiterlijk 30 dagen na de werken; werfborden; proefputten om de infiltratie van regenwater te testen, korter dan een maand en met hoogstens 50 cm reliëf; ondergrondse werken en grondwerken voor een bodemsanering die het reliëf niet blijvend veranderen (art. 4). |
| Bord te koop of te huur | Een vastgoedpaneel mag zonder vergunning; de maten staan in de Gewestelijke Stedenbouwkundige Verordening (art. 25, 1°). |
Rond een beschermd goed
Ligt het huis in de vrijwaringszone van een beschermd goed, dan zijn nieuwe gevelopeningen en een andere gevelbekleding niet vrij. Staat het op minder dan 20 m van het beschermde goed, dan ook geen andere gevelkleur, geen isolatie van dak of gevel en geen zonnepanelen zonder vergunning; op minder dan 10 m geen schotelantenne.
Wat wel een vergunning vraagt
Niet op de lijst, dus met een stedenbouwkundige vergunning: een uitbreiding of veranda, een dakkapel of een hoger dak, een extra woning of een woning opsplitsen, een zichtbare verandering aan de voorgevel, een gezonde hoogstammige boom vellen en een andere installatie voor hernieuwbare energie, zoals een luchtwarmtepomp: die laatste vraagt een vergunning zonder advies van de overlegcommissie en zonder architect (art. 33/3).
Een stedenbouwkundige verordening kan voor sommige van deze werken toch een vergunning vragen; die vergunning gaat dan zonder advies van de gemachtigde ambtenaar (art. 33/4 en 33/5).
Twijfelt u, vraag het dan vóór de werken aan de dienst stedenbouw van de gemeente: die maakt het zeker.
Wat de Perceelscan erover zegt
Per perceel zet de Perceelscan deze lijst klaar en zegt hij wat er op dat perceel van wegvalt: een beschermd goed, een vrijwaringszone, een BBP, een verkaveling of een groengebied van het GBP.
Mag een tuinhuis zonder vergunning in Brussel?
Ja, als het vrijstaat, niet om in te wonen is, in de koer of tuin staat en hoogstens 9 m² groot en 3 m hoog is, onder de lijn van 45° vanaf de top van de gemene muur (art. 21, 1°, b).
Hebt u in Brussel een vergunning nodig voor zonnepanelen?
Meestal niet: in of evenwijdig met het dakvlak, hoogstens 30 cm uitspringend en binnen de randen van het dak. Wel op minder dan 20 m van een beschermd goed (art. 33/2).
In de andere gewesten
- In Vlaanderen: Wat mag u in Vlaanderen zonder vergunning bouwen?
- In Wallonië: Wat mag u in Wallonië zonder vergunning bouwen?
Bronnen
- Het besluit van 13 november 2008 (ejustice.just.fgov.be)
- Het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening (BWRO)
Bijgewerkt op