Wat mag u bouwen in Wallonië?

Het gewestplan (plan de secteur) legt voor heel Wallonië de bestemming van elk gebied vast: woongebied, woongebied met landelijk karakter, landbouwgebied, bosgebied, gebied voor economische activiteit en zo meer; de CoDT (boek II) zegt per gebied wat er mag. Het bindt: een vergunning mag er alleen van afwijken in de gevallen die de wet noemt. De Perceelscan zegt per adres in welk gebied het perceel ligt, en welk deel in welk gebied: aan de rand van een woongebied ligt vaak alleen de strook aan de straat in woongebied.

Een schéma d'orientation local (SOL) werkt het gewestplan voor een deel van de gemeente uit. Wat vroeger een plan communal d'aménagement (PCA), een rapport urbanistique et environnemental (RUE) of een schéma directeur was, geldt sinds de CoDT als SOL, met indicatieve waarde. Het schéma de développement communal (vroeger schéma de structure) zegt waar de gemeente heen wil, voor heel haar grondgebied. Een plan dat het gewestplan herzag of ervan afweek: vraag de gemeente welke bestemming er geldt. In Wallonië gelden 1.550 lokale plannen; de gemeenten met de meeste zijn Charleroi (109), Luik (63) en Bergen (50).

De gewestelijke gids (guide régional d'urbanisme) bindt waar hij geldt: in een beschermd stadsgebied (zone protégée en matière d'urbanisme) en in een landelijk dorp onder het reglement voor bouwen op het platteland (RGBSR) legt hij regels op voor gevels, materialen en volumes. Een gids van de gemeente (guide communal d'urbanisme) en de oude reglementen van de gemeente zijn indicatief. Niet elke gids van een gemeente staat in het register: vraag ze na bij de gemeente. Een beschermd stadsgebied ligt in 56 gemeenten; het RGBSR geldt in 176 dorpen.

Voor de meeste werken wel: bouwen, verbouwen, uitbreiden, slopen, het reliëf van de grond wijzigen of het aantal woningen in een gebouw veranderen vragen een stedenbouwkundige vergunning (permis d'urbanisme, CoDT art. D.IV.4); sommige kleine werken zijn vrijgesteld. U vraagt haar aan bij de gemeente. Bij een verkoop geeft de gemeente de notaris de stedenbouwkundige inlichtingen over het perceel.

3.579 beschermde goederen (monumenten, sites, gehelen en archeologische sites), waarvan 256 uitzonderlijk erfgoed; de gemeenten met de meeste zijn Luik (450), Doornik (204) en Bergen (172). De Perceelscan zegt per adres of het perceel beschermd is, in een beschermingszone ligt of in de inventaris staat.

Hoeveel m² vloer er op een perceel mag, zegt in Wallonië geen gewestelijke regel: het volgt uit een lokaal plan, een gids of de omgeving, en de vergunningverlener beslist op een concreet ontwerp. De Perceelscan zegt per adres welke plannen en gidsen gelden en wat een project kan tegenhouden.

Nog niet. Sinds 1 januari 2020 regelt de Duitstalige Gemeenschap zelf de ruimtelijke ordening in haar negen gemeenten, met eigen regels; die gemeenten volgen later.